|
روستاي من گاوكشك معرفي جاذبه هاي روستاي گاوكشك درباره وبلاگ معرفی روستاي گاوكشك MeHDiE6493@GmaiL.CoM مهدي رضايي آخرین مطالب نويسندگان جمعه بیست و ششم اسفند 1390 :: 17:20 :: نويسنده : مهدي رضايي
فلسفه نوروز از دیدگاه دکتر علی شریعتیمردم بابل از دورانهای بسیار قدیم، روز اول سال را، عموماً در اعتدال بهاری (۲۱ مارس) جشن میگرفتند. این زمان اول بهار و آغاز فصل نو است، زمانی که طبیعت از خواب زمستانی بیدار میشود، در حقیقت آغاز سال نو بود. از لوحهها چنین بر میآید که این جشن تقریباً از ۲۳۴۰ سال، پیش از میلاد، شناخته شده بود …
قدمت نوروز در ایران آرتور کریستن سن، ایرانشناس نامدار دانمارکی نوشتهاست، سال ایرانیان باستان، به صورتی که آن را در سنگنوشتههای داریوش بزرگ در بیستون مییابیم، در پاییز آغاز میشد و جشن بسیار معروف مهرگان (بگیاد)، در اصل جشن اول سال ایرانیان بودهاست. از جشن نوروز در اوستا و ادبیات اوستایی هیچ نام برده نشده، چنانکه از مهرگان نیز اشارتی نیست. در اواخر فرمانروایی داریوش بزرگ، ایرانیان که تحت تأثیر تمدن آسیای صغیر و سرزمینهای مدیترانه ای قرار گرفته بودند، تقویم مصری را پذیرفتند که بر طبق آن سال به دوازده ماه سی روزه، به اضافهٔ پنج روز اضافی (پنجه دزدیده یا خمسهٔ مسترقه) تقسیم شده بود و در اعتدال بهاری آغاز میشد. این سال، یعنی سال اوستایی جدید، سال دینی زرتشتی گشت و تا امروز در نزد پارسیان حفظ گردیدهاست. روز اول سال در اعتدال بهاری، اول فروردین، عید نوروز است. استاد مهرداد بهار با نظریهٔ وامگیری عید نوروز ایرانیان، از بین النهرین موافق نیست و عقیده دارد، از سه هزار سال پیش از میلاد، در آسیای غربی دو عید، رواج داشتهاست، عید آفرینش در اوایل پاییز و عید رستاخیزی که در آغاز بهار، برگزار میشدهاست. بعدها دو عید پاییزی و بهاری به یک عید تبدیل گردیده و سر بهار جشن گرفته میشدهاست. به اعتقاد مهرداد بهار، احتمالاً نوروز در ایران قبل از هخامنشیان وجود داشته، در اوستا مطرح نمیشود، چون یک عید ملی محسوب میشده و اوستا یک کتاب دینی است و جشنهای خاص خودش را دارد. بعد از گذشت زمان، سرانجام دین زرتشتی، هم جشن مهرگان را که در آغاز یک عید بومی بوده و هم نوروز را میپذیرد. . . . جشن زرتشتی فروردگان جشن فروردگان یا جشن همسپثمیدیه در دوران باستان به عنوان عید اصلی جشن گرفته میشد. این جشن فروهرها بود و ظاهراً در آن هنگام ده روز و ده شب برگزار می شد. فروهرها همان ارواح مردگانند. نام فروردین که آغاز بهار است، برگرفته از نام فروهر هاست. در فروردین یشت آمده است که در مدت جشن فروردگان فروهرهای مؤمنان از اقامتگاههای خود میآیند و مدت ده شب در کنار مردم میمانند، این جشن مربوط به بازگشت مردگان بود. زمان این جشن به حساب گاه شمارهای امروزی، پنج روز آخر اسفند و پنج روز اول فروردین، بحساب میآمد. از زمانی که آغاز سال در اعتدال بهاری تعیین گردید، نوروز ششمین روز این جشن گشت که به فروردگان افزوده شد. بدین ترتیب اندیشهٔ شکوه و پر اهمیت بودن ششمین روز جشن سال نو، در ذهن ایرانیان، از قبل وجود داشته و در زمان ساسانی هم حفظ گردید. . . . نوروز کوچک روز نخست فروردین ماه نوروز عامه یا نوروز کوچک یا نوروز صغیر خوانده میشد. پنج روز اول فروردین جشن نوروز گونهای همگانی داشته و عموم مردمان به اجرای مراسم و سرور و شادمانی می گذرانیدهاند، از اینرو آنرا نوروز عامه نامیدهاند. . . . نوروز بزرگ در ششمین روز فروردین در گاهشماری زرتشتی ایران باستان، روز ششم هر ماه شمسی و ماه سوم هر سال خورشیدی، بنام خرداد می باشد. نوروز بزرگ یا خردادروز نام ششمین روز فروردین ماه در ایران باستان بودهاست. خردادامشاسپند موکل بر آب است و این روز بدو منسوب میباشد. این روز در میان جشنها و اعیاد فراوان ایران باستان به ویژه دوران ساسانیان از اهمیت و ارزش و تقدس خاصی بهره داشتهاست. بسیاری از حوادث مهم به موجب آن در چنین روزی واقع شده از جمله زرتشتیان بدان باور دارند که تولد زرتشت نیز در چنین روزی است بعدها وقتی ایرانیان اسلام و تقویم عرب را پذیرفتند، جشن زرتشتی فروردگان و نوروز بزرگ، در ششمین روز ماه فروردین، از بین رفت. . . . مراسم ایرانیان باستان در نوروز آداب و رسوم نوروزی همه سرچشمهای کهن دارند و از نظر گاه دانش مردمشناسی بسیار جالب توجه برای مطالعه هستند. ایرانیان عقیده داشتند که سرنوشت انسان و جهان در سالی که در پیش است، در نوروز تعیین میشود. گفته میشد که در این روز زرتشت با خدا گفتگویی پنهانی داشت و در این روز نیکبختیها برای مردمان زمین، تقسیم میگردد و از این روست که ایرانیان آن را روز امید نامند. . . . خوان نوروزی ایرانیان عقیده داشتند که در ایام نوروز ارواح درگذشتگان از جایگاه آسمانی خود به زمین و به خانههای خویش باز می گردند. بازماندگان برای پذیرایی از آنها سفرهای رنگین میگستراندند و انواع خوراکها و نوشاکها را در آن مینهادند تا ارواح درگذشتگان از پذیرایی و صفا و پاکیزگی بازماندگان، دل خوش شده و آنان را برکت عطا کنند. این رسم توجیه سفرهٔ نوروزی یا هفت سین شد. استاد پورداود هفت سین را همان خوانی که جهت درگذشتگان میگستردند، میداند. . . . کاشت حبوبات جهت تفال زدن یکی از آیینهای که پیش از نوروز تدارک آن مرسوم بوده، پروردن سبزه میباشد. به موجب روایتی کهن، بیست و پنج روز پیش از عید، ستونهایی از خشت خام اطراف حیاط دربار برپا میکردند و بر فراز هر ستونی نوعی دانه از حبوبات میکاشتند و خوبی و بدی رویش غلات را در سالی که در پیش بود، از چگونگی روییدن آن پیش بینی میکردند. معمول بود به رشد این دانهها نگریسته و هر یک از دانههایی که بهتر بار آمده بود، تفال میزدند که آن محصول در سال بیشتر خواهد بود. در خانهها نیز در ظروف ویژه سبزه به عمل میآوردند. هر کدام از مردمان در ظرفی یا چیزی مانند آن اقلامی از دانهها از قبیل گندم، جو، برنج، لوبیا، عدس، ارزن، نخود، کنجد، باقلا، ذرت، و ماش میکاشتند. . . . جشن و مراسم آب پاشی از جمله مراسم بسیار مشهور و سنتی معتبری که
در نوروز انجام میشد، رسوم آبریزگان یا شست و شو و غسل و آب پاشیدن به
یکدیگر بوده است. در جشن آبریزگان و به کار بردن آب، برای تطهیر و برای
اطمینان یافتن از باران کافی بوده است. ابوریحان بیرونی میگوید مردمان
هنگام سپیدهدم این روز، خود را میشستند و در آب کاریزها و آبگیرها،
غوطهور میشدند. در این روز مردمان به یکدیگر آب میپاشیدند، به همان
دلیلی که خود را میشستند و سبب آن همان اغتسال است. برخی گفتهاند که علت
این است که در کشور ایران دیرگاهی باران نبارید، ناگهان به ایران سخت
ببارید و مردم به این باران تبرک جستند و از این آب به یکدیگر پاشیدند و
این کار همین طور در ایران مرسوم بماند. . . . هدایای نوروزی در نوروز و مهرگان رسم بود که نمایندگان و
بزرگان و فرمانروایان ایالات و اشراف و عامهٔ مردم هر یک به توانایی و
استطاعت، هدایایی را به دربار اهدا میکردند. . . . جشن سوری پایان سال یکی از جشنهای آتش مرسوم جشن سوری پایان سال بود. این جشن در یکی از چند شب آخر سال که مسلماً چهارشنبه نبوده است برگزار میشدهاست. در جشن فروردگان مردم پیش از عید نوروز بر روی پشت بامها، آتش برمیافروختند، اگر چنین میکردند تصور بر این بود که فروهرها (ارواح مردگان) به طور گروهی بازگشته و مانند یک سپاه به بازماندگان کمک خواهند کرد. در نتیجه جنگهای خیلی مهم، را سعی میکردند که در بهار آغاز کنند چون فروهرها، در بهار به یاری بازماندگان میآیند. . . . کوسه برنشین مراسم کوسه برنشین یا بهار جشن. ابوریحان بیرونی شرح این رسم را آورده است که در اولین روز بهار مرد کوسه را بر خر مینشاندند که به دستی کلاغ داشت و به دستی بادزن که خود را مرتب باد میزد اشعاری میخواند که حاکی از وداع با زمستان و سرما بود و از مردم چیزی به سکه و دینار میگرفت. آنچه از مردم میستاند، از بامداد تا نیمروز به جهت خزانه و شاه بود و آنچه از نیمروز تا عصر اخذ میکرد، تعلق به خودش داشت. آنگاه اگر از عصر وی را می دیدند، مورد آزار و شتم قرار میدادند. این رسم در روزگار ساسانی و دورهٔ اسلامی، توسط غلامان سیاه اجرا میشده که ملبس به لباسهای رنگارنگ شده و با آرایش ویژه و لهجهٔ شکسته و خاصی که داشتند، دف و دایره میزدند و ترانههای نوروزی میخواندند. حاجی فیروزهای امروزی که مقارن نوروز و سال نو در کوی و برزن مردم را به طرب در میآورند، از بقایای آن رسم کهن است. با این تفاوت که امروزه چون غلام و سیاهانی نیستند که چنین کنند، دیگران خود را سیاه کرده و به زی آنان آراسته و تقلیدشان میکنند. . . . میر نوروزی در ایران رسم بود در ایام عید نوروز محض تفریح عمومی و مضحکه فردی عامی و از میان مردم را به عنوان پادشاه یا امیر یا حاکمی موقتی به نام میر نوروزی انتخاب میکردند و برای یک یا چند روز زمام امور شهری را به عهدهاش میسپردند پس از انقضای ایام جشن سلطنت او نیز به پایان میرسیده است. واضح است که جز تفریح و خنده و بازی هیچ منظور دیگری در بین نبوده است و احکامی که میرنوروزی صادر میکرده پس از نوروز به حال اول بازگردانده میشده است. نظیر این جشن در بابل نیز مرسوم بود. . . . بار عام نوروزی در زمان هخامنشیان، شاه، نوروز را در تخت
جمشید برپا میداشت. از رسمهایی که شاهان در نوروز برگزار میکردند، یکی
این بود که شاه جشن نوروز را افتتاح میکرد و به مردمان اعلام میداشت که
وی آنان را بار خواهد داد و به آنان نیکی خواهد کرد. دومین روز، بلند
پایهترین کسان را بار میداد، یعنی دهقانان و اعضای خاندانهای بزرگ
(اشراف بلند پایهٔ موروثی، ویسپوهران). سومین روز، اسوران و بلند پایهترین
موبدان را بار میداد. چهارمین روز، خانوادهٔ خود و نزدیکان خویشان و
درباریان را بار میداد و پنجمین روز، فرزندان و کارگزاران خود را بار
میداد. بدین ترتیب به هر کدام رتبه و اکرامی را که شایستهٔ آن بود ارزانی
می داشت چون روز ششم فرا میرسید، شاه که وظایف خود را نسبت به آنان انجام
دادهبود، نوروز را برای خود و در خلوت جشن میگرفت. رسم ملکان عجم چنان بوده است که روز نوروز و
مهرگان پادشاه اجازهٔ دیدار عامهٔ مردم را میدادهاست و هیچ کس را مانعی
از دیدار با شاه نبودهاست. هر کس قصهٔ خویش نوشته و شکایت خود را آماده
میکرد و شاه نامهها و شکایات مردم را یک به یک، بررسی میکرد. اگر از شاه
شکایتی میشد، موبد موبدان را قاضی قرار داده و شاه از تخت به زیر آمدی و
پیش موبد به دو زانو مینشست و می گفت «بدون محابا بین من و این مرد داوری
کن. هیچ گناهی نیست، نزدیک ایزد تعالی، بزرگتر از گناه پادشاهان چون شاه
بیدادگر باشد، لشکر همه بیدادگر شوند و خدای عز و عجل را فراموش کنند و
کفران نعمت آرند.» پس موبد به داد مردم، رسیدگی کرده و داد به تمامی بستاند
و اگر کسی بر ملک، دعوی باطل کرده بود، عقوبتی بزرگ به او میداد و می گفت
«این سزای آن کس است که بر شاه و مملکت وی عیب جوید.» در نوروز هر که ضعیف
تر بود، نزدیکتر به شاه بود و کسانی که قویتر بودند، باید دورتر از شاه
جای میگرفتند. از زمان اردشیر تا زمان یزدگرد بزه گر (یکم)، این رسم بر جا
بود. یزدگرد روشهای پدران را بگردانید. . . . روایتی از پیامبر اسلام در مورد نوروز در کیهانشناسی نوشتهٔ زکریا قزوینی، روایتی از پیامبر اسلام، آمدهاست که با استناد به قول عبدالصمد بن علی که از قول پدربزرگش، عبدالله بن عباس آن را نقل کردهاست، جامی سیمین محتوی شیرینی به پیامبر هدیه شد. پیامبر پرسید «این چیست؟» پاسخ دادند «اینها شیرینی نوروز است». وی گفت «نوروز چیست؟» پاسخ دادند «این عیدی بزرگ برای ایرانیان است.» گفت «این روزی است که در آن خدا سپاه را دوباره زنده کرد.» پرسیدند «کدام سپاه، ای پیامبر خدا؟» پاسخ داد «سپاه کسانی که از اقامتگاههای خود از ترس مرگ بیرون آمدند و هزاران بودند و خدا به آنان گفت، بمیرید و بعد آنان را آن روز زنده کرد و روانهایشان را به آنان بازگردانید و به آسمان فرمان داد که بارانی بر آنان ببارد، از این روست که مردمان این رسم را دارند که در این روز آب میپاشند.» سپس مقداری از آن شیرینی را خورد و محتوای جام را میان اصحاب خود تقسیم کرد. این روایت را ابوریحان بیرونی نیز در آثار الباقیه آوردهاست. . . . فلسفه نوروز از دیدگاه دکتر علی شریعتی از : زنده یاد دکتر علی شریعتی
یکشنبه بیست و یکم اسفند 1390 :: 11:6 :: نويسنده : مهدي رضايي
در آيين هاي باستاني ايران براي هر جشن و يا مراسم مذهبي خواني گسترده مي یکشنبه بیست و یکم اسفند 1390 :: 10:57 :: نويسنده : مهدي رضايي
دگر بار نوروز در آمدن است و بوي بهار همه جا را آغشته است. اين روزها خانوادهها تند و تند از سويي در کار خانه تکانيدن اند و بر سر هر ديوار مي توان ديد که فرشها و رختها را شسته و زير باران تابش آفتاب نهادهاند و گاه با چوب بر سر و روي آنها ميکوبند تا گرد از دل آنها بپراکنند و از ديگر سو در پي خريد نوروز در تک و پوي اند. کوتاه سخن، بوي بهار و رستاخيز خاسته در زمين و بيداري يکباره گياهان و جانوران از خواب زمستاني گويي در تن آدمي نيز رستاخيزي به پا کرده است. زمين، يکباره سرسبز شده و اين شادابي و تازگياش را _ که شايد نمادي است از ايثار و دوستي_ بيدريغ به فرزندان خويش پيشکش مينمايد؛ ما نيز به يک معنا فرزند زمين ايم؛ بسا از همين روي باشد که چنين در جنبش و جوشش آمدهايم. اما، باز هم پرسشها هست که چنگ در دلم ميزند: آيا اين رستخيز سترگ پيام يا پيامهايي براي ما ندارد؟ آيا نوروز تنها گاه اينگونه خانه تکاني است؟ آيا خانهاي دگر و گرد و خاکي دگر در کار نيست که بايد آن را بتکانيم؟ نه مگر دل خانهاي ست که بايد پاس آن را در برابر غبار تيرگيها و کجيها و زشتيها داشت؟ اگر پاسخ شما نيز چون من آري ست، پس چه بايد کرد؟ به نظرم شايسته است که برگرديم و با نگاهي ژرفتر به کار و بار خويش بنگريم و ببينيم که « سراچهي دل[1] » مان چه وضعي دارد و تا کجا هواي آن را داشتهايم. آري، بيگمان رختها را بايد تکانيد و شست و نو کرد و خانه را بايد روبيد، اما از آنچه مهمتر است نبايد بيخبر ماند. خانهي دل را هم بايد جارو کشيد و دل ويرانه را نيز عمارت بايد کرد[2]؛ اصلاً يکي از پيامهاي اصلي نوروز همين است که تو نيز، اي که جامهي خواب و بيخبري بر سر کشيدهاي! اي زمستانزده! از « خواب گران » خويش برخيز و نو شو، بهار شو، همچون نوروز، و دلت را آب زن و جارو کش و گرد هرچه پليدي است از آن بزداي و بر آن رخت زيبايي و نيکي و پاکي بپوشان و در درون خود رستخيزي برپا کن! . هم از اين روي است که ديد و بازديد و آشتي کنان در نوروز بيش از هميشه ميشود. گرچه دردناک است ديدن اينکه دستکم ديد و بازديدهاي رو در رو هر سال رو به کاهش دارد، چه، خود حضور و در کنار هم بودن موضوعيت دارد و نميتوان آن را با چيزي دگر جايگزين نمود. به اميد نوروزي شدن همگيمان و داشتن نوروزي نيک در سال نود: يا مقلب القلوب و الأبصار يا مدبر الليل و النهار يا محول الحول و الأحوال حول حالنا إلي أحسن الحال یکشنبه بیست و یکم اسفند 1390 :: 10:54 :: نويسنده : مهدي رضايي
سلام دوستان. بیاین همه با هم نوروز نود رو بدون ماهی قرمز جشن بگیریم. تا حالا هیچ فکر کردین که بخاطر لذت خودمون لذت زندگی رو از ماهیا می گیریم؟
یکشنبه بیست و یکم اسفند 1390 :: 10:36 :: نويسنده : مهدي رضايي
يکي از عوامل مهم آداب معاشرت، سلام کردن و شيوه دست دادن است. سلام کردن و دست دادن در آموزههاي ديني و در تمام جوامع به نشانه دوستي و صميميت است. 1- هميشه در سلام کردن پيشقدم باشيد. اين عمل شما در ذهن باقي مي ماند و نشان بزرگواري شماست. 2- هنگام سلام کردن به چهره مخاطب نگاه کنيد و با لبخند به استقبال ايشان برويد، زيرا ممکن است شما همزبان نباشيد. بنابراين لبخند شما به همراه سلام ماندگار ميشود. 3- به هر مجلس يا به هر جمعي که وارد مي شويد با صداي رسا به همه سلام کنيد حتي اگر داراي رتبه و مقام بالايي هستيد. چراکه مجموع سن حاضران به مراتب چندين برابر سن شماست! همچنين زماني که از مکاني خارج مي شويد و جمعي را ترک مي کنيد، وظيفه داريد از همه حاضران خداحافظي کنيد مگر آنکه قصد ورود به جايي مانند استاديوم ورزشي يا خروج از آن را داشته باشيد. 4- آقايان بهتر است در سلام کردن به خانمها دقت نمايند و فقط به خانم هاي آشنا سلام کنند. فراموش نکنيد که توقف بيش از حد و طولاني به هنگام سلام و احوالپرسي با خانمها پسنديده نيست. 5- اگر دوستان در گوشهاي خلوت کردهاند و مشغول صحبت با يکديگر هستند، به هيچ عنوان در کنار ايشان توقف نداشته باشيد مگر از شما دعوت شود تا به جمع ايشان بپيونديد. 6- علي رغم آنکه بهتر است در سلام کردن پيش دستي كرد، ليکن کوچکترها مي بايست سلام کنند، اما به هيچ عنوان پس از سلام کردن دست خود را دراز نکنيد. بزرگترها ميبايست براي دست دادن دست خود را جلو آورند. 7- هرگاه با تلفن مکالمه مي کنيد، به محض برقراري ارتباط ابتدا سلام و و سپس خودتان را معرفي کنيد؛ به هيچ عنوان توقع سلام کردن ديگران را نداشته باشيد. 8- استادان و معلمان گرامي به هنگام ورود به کلاس هاي درس مي بايست به جمع دانش آموزان و دانشجويان سلام کنند و شاگردان نيز لازم است به پا خيزند. 9- شايسته است مديران و معاونان سازمانها به ويژه آژانسهاي مسافرتي، هتلها و کليه نهادهاي فرهنگي به هنگام ورود به محل کار خود به حاضران سلام کنند و اگر کسي به احترام ايشان ايستاد، ضمن تشکر آنها را به نشستن دعوت کنند. 10- راهنمايان تورهاي گردشگري هر مرتبه که وارد اتوبوس گردشگر مي شوند يا اين که در فواصل مختلف زماني، ميهمانان تور را ميبينند، وظيفه دارند به آن ها سلام کنند. 11- به جاي سلام کردن از عبارت «خسته نباشيد» استفاده نکنيد. اين جمله بار معنايي خوبي ندارد. 12- پس از سلام کردن، بسيار کوتاه حال طرف مقابل را بپرسيد و اجازه دهيد تا وي به شما پاسخ بدهد. 13- بازاريابها و کارمندان وظيفه دارند هنگام مکالمه با سلام کردن و معرفي خود، مطالب خود را بيان کنند. 14- در سلام کردن از واژههاي پارسي استفاده کنيد، اما به هيچ عنوان به جاي حرکت زبان، سر را به علامت سلام تکان ندهيد. اين عمل نوعي بي احترامي و کم محلي است. 15- از واژههاي مرسوم در سلام کردن استفاده کنيد، گو اين که ميتوانيد از واژه «درود» نيز در شرايط خاص استفاده کنيد. 16- سلام و احوالپرسي نيازمند زماني طولاني نيست، نه وقت خودتان را بگيريد و نه وقت ديگران را. 17- درست است که گفته شده پس از سلام کردن بايد دست را جلو برد و دست داد، اما فراموش نشود با کسي دو دستي دست ندهيد. البته در پايان نمازهاي جماعت اگر کسي به شما دودستي دست ميدهد، سعي کنيد شما نيز چنين کنيد. 18- اگر دست شما خيس است، به هيچ وجه با دست خيس يا با مچ دست، دست ندهيد، کافيست عذرخواهي كرده و ايستاده احترام بگذاريد. 19- به هيچ عنوان آقايان به قصد دست دادن نبايد دست خود را به سمت خانم ها دراز کنند، بلکه در شرايط ويژه و در ميهمانيهاي خانوادگي هنگام روبرو شدن با خاله يا عمه يا ... اگر اين خانمها دست خود را جلو آورند، شما وظيفه داريد دست بدهيد. جلو بردن دست به سمت خانم ها براي دست دادن، نشان از عدم آگاهي نسبت به آداب معاشرت است. 20- به هنگام دست دادن، دست طرف مقابل را محکم نگيريد، خيلي ملايم و آرام و فقط به مدت 3 الي 5 ثانيه دستها در تماس باشند، البته شل دست دادن و از روي بي حالي نيز جايز نيست. یکشنبه نهم مرداد 1390 :: 4:27 :: نويسنده : مهدي رضايي
بهنام خدا
|
||
|
تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است |طراحی : پیچک
|